Blik op Jong Rotterdam: Emoji’s, codetaal en online ronselen onder jongeren

Emoji’s worden door jongeren dagelijks gebruikt in online gesprekken. Vaak zijn ze onschuldig bedoeld, maar binnen bepaalde online netwerken kunnen emoji’s een andere betekenis krijgen. Juist doordat emoji’s zo normaal zijn geworden, vallen signalen minder snel op.

Voorbeelden van emoji’s die in bepaalde contexten gebruikt worden:

Middelen en handel

• ❄️ ☃️ = cocaïne
• 🐴 = ketamine
• 💊 = pillen
• 🍃 🌿 🥦 = cannabis
• 🧊 = crystal meth

Ronselen en “klusjes”

• 💸 🤑 = snel geld verdienen
• 📦 = pakketje bezorgen
• 🚢 = container uithalen
• 🚗 🛵 🚲 = vervoer of ophalen
• 🔌 = contactpersoon of dealer
• 👀 = beschikbaar zijn
• ⏰ = snel reageren

Geweld en dreiging

• 🔫 = wapens of bedreiging
• 💣 🧨 = explosieven plaatsen

Verplaatsen naar andere apps

• 📲 = verder praten op een andere app
• 💬 = privé verder praten
• 📩 = stuur daar een bericht

Het is belangrijk om hierbij te benadrukken dat een emoji nooit automatisch betekent dat een jongere betrokken is bij criminaliteit. Context blijft altijd leidend. Toch kan kennis van deze online taal professionals helpen om signalen eerder te herkennen en gerichter het gesprek aan te gaan.

Online ronselen gebeurt vaak subtiel en laagdrempelig. Jongeren worden benaderd via directe berichten, stories of groepschats. Daarbij spelen ronselaars slim in op thema’s die aansluiten bij de leefwereld van jongeren:

• snel geld verdienen;
• status en erkenning;
• erbij willen horen;
• spanning en avontuur;
• financiële zorgen;
• groepsdruk.

De communicatie voelt vaak informeel en onschuldig. Emoji’s, straattaal en korte berichten zorgen ervoor dat berichten herkenbaar en aantrekkelijk zijn voor jongeren. Bovendien verdwijnen berichten op sommige platforms snel, waardoor communicatie minder zichtbaar is voor ouders en professionals.

Volgens Cyberburger – Emoji Realiteitscheck 2025 krijgen emoji’s online steeds vaker meerdere betekenissen, afhankelijk van context, platform en doelgroep. Daardoor kunnen signalen voor professionals lastig herkenbaar zijn.

De online leefwereld van jongeren vraagt om nieuwe vormen van signaleren en aansluiten. Waar professionals vroeger vooral zicht hadden op gedrag in de wijk, thuis of op school, speelt een groot deel van sociale interactie nu online plaats.

Dat betekent niet dat professionals alle online trends moeten kennen. Wel helpt het om basiskennis te hebben van online communicatie en nieuwsgierig te blijven naar de digitale leefwereld van jongeren.

Het herkennen van emoji’s en codetaal kan professionals helpen om:

• eerder signalen van online beïnvloeding te herkennen;
• beter aan te sluiten bij de belevingswereld van jongeren;
• open gesprekken te voeren zonder direct te oordelen;
• risico’s bespreekbaar te maken;
• passende ondersteuning in te schakelen wanneer nodig.

Vooral het gesprek aangaan blijkt belangrijk. Jongeren ervaren vaak wantrouwen wanneer volwassenen direct conclusies trekken op basis van taalgebruik of emoji’s. Een open en nieuwsgierige houding werkt daarom beter dan controle of veroordeling.

Professionals hoeven geen online expert te zijn om het gesprek aan te gaan. Juist door vragen te stellen en interesse te tonen ontstaat ruimte voor gesprek en vertrouwen.

Voorbeelden van open vragen:

• “Ik zie deze emoji vaker voorbij komen, wat betekent die voor jullie?”
• “Welke apps gebruiken jongeren nu vooral?”
• “Komen jongeren online wel eens onder druk te staan?”
• “Hoe herkennen jullie neppe of verkeerde aanbiedingen online?”

Door zonder oordeel vragen te stellen, ontstaat meer inzicht in wat jongeren online meemaken.

Om professionals te ondersteunen bij het herkennen van online signalen, biedt Geweldig Rotterdam een praktische emoji-lijst aan van de Veiligheidsalliantie Rotterdam (VAR).

In deze lijst staan emoji’s die binnen criminele netwerken en online ronselpraktijken regelmatig gebruikt worden, inclusief de mogelijke betekenissen ervan. De lijst is bedoeld als hulpmiddel om online communicatie beter te begrijpen en signalen eerder te herkennen.

De emoji-lijst kan gebruikt worden door professionals in jongerenwerk, onderwijs, zorg, veiligheid en welzijn, en ook zeker voor ouders. 

Dit artikel is onderdeel van Blik op Jong Rotterdam: een terugkerende kennisrubriek van Geweldig Rotterdam waarin actuele ontwikkelingen, signalen en inzichten rondom jongeren worden vertaald naar de praktijk van professionals.

Wil je meer inzicht krijgen in online codetaal en emoji-gebruik onder jongeren?

Bekijk hieronder de emoji-lijst van de Veiligheidsalliantie Rotterdam (VAR) en ontdek welke dubbele betekenis emoji’s kunnen hebben.